GGM İLE SONRADAN KONTROLE HAZIR MISINIZ?
Sonradan Kontrol Nedir (AUDIT) ?
Sonradan Kontrol; 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 10 ve 73’üncü maddeleri ile bu maddelere dayanılarak çıkarılan Sonradan Kontrol ve Riskli İşlemlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında yürütülen, firmaların gümrük işlemlerinin geriye dönük olarak incelendiği denetim sürecidir.
Bu denetimlerde amaç; firmaların gümrük vergileri karşısındaki durumunun, gümrük mevzuatı ve ilgili diğer düzenlemeler çerçevesinde doğru ve eksiksiz şekilde yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesidir.
Sonradan kontrol yalnızca vergilerle sınırlı olmayıp;
- menşe ve kıymet işlemleri,
- izin ve belgeler,
- muhasebe kayıtları,
- üretim ve tedarik süreçleri,
- gümrük rejimlerine uyum
gibi birçok alanı kapsayan kapsamlı bir denetim niteliği taşır.
Denetimler, firmanın merkezinde veya faaliyet gösterdiği her türlü lokasyonda (serbest bölge dahil) gerçekleştirilebilir.
Sonradan Kontrol Süreci Nasıl Başlar?
Sonradan kontrol, Ticaret Bakanlığı merkez denetim elemanları tarafından planlı ve sistematik şekilde yürütülür. Kontrole başlanmadan en az 15 gün önce firmaya resmi tebligat yapılır.
Bu tebligatta;
- denetimi yapacak görevliler,
- incelenecek dönem,
- denetim başlangıç tarihi,
- firmanın hak ve yükümlülükleri,
- denetim öncesinde hazırlanması gereken bilgi ve belgeler
ayrıntılı olarak belirtilir.
Gerekli görülmesi halinde, yıllık denetim planı dışında da sonradan kontrol yapılabilmektedir.
Firmaların Hakları
Sonradan kontrole tabi firmalar;
- Denetimin mesai saatleri içinde yapılmasını talep edebilir,
- Denetime bizzat katılabilir veya vekil bulundurabilir,
- Nihai görüşme yapılmasını talep edebilir,
- Değerlendirme raporunu önceden inceleyerek görüş bildirebilir,
- Geçerli nedenlerle denetim elemanlarının reddini isteyebilir,
- Denetimde tespit edilen hususlar hakkında bilgi talep edebilir.
Ayrıca, haklı ve kabul edilebilir bir gerekçe sunulması halinde, denetim başlangıç tarihi istisnai olarak ertelenebilir.
Firmaların Yükümlülükleri
Firmalar;
- Denetim kapsamında talep edilen tüm bilgi, belge ve kayıtları eksiksiz sunmak,
- Elektronik sistemlere erişim konusunda gerekli desteği sağlamak,
- Uygun çalışma ortamı temin etmek,
- İş yerinin her alanında inceleme yapılmasına izin vermek,
- Ticari kayıt ve belgeleri yasal süreler boyunca muhafaza etmek
ile yükümlüdür.
Sonradan Kontrol Öncesi Hazırlık
Denetim sürecinin hızlı ve sorunsuz ilerlemesi için firmalardan genellikle;
- İnceleme dönemine ait ithalat ve ihracat dosyaları,
- Yurtdışı tedarikçi sözleşmeleri,
- Mali tablolar ve muhasebe kayıtları,
- KDV beyannameleri,
- Ödeme belgeleri ve banka kayıtları,
- Stok, üretim ve satış hesap dökümleri
talep edilmektedir.
Sonradan Kontrolün Önemi
Sonradan kontrollerde tespit edilebilecek hata ve eksiklikler;
- Yüksek tutarlı vergi farklarına,
- Geriye dönük cezalara,
- Kaçakçılık riski doğuran yaptırımlara
neden olabilmektedir.
Bu nedenle firmaların gümrük ve dış ticaret işlemlerini başından itibaren mevzuata uygun ve denetlenebilir şekilde yürütmesi büyük önem taşır.
Sonradan Kontrol Sonuçları ve Risk Puanı
Denetim sonunda değerlendirme ve idari raporlar hazırlanır. Bu raporlar doğrultusunda firmalara bir risk puanı atanır:
- Düşük risk: Daha hızlı ve az denetimli işlemler
- Orta risk: Standart kontrol süreçleri
- Yüksek risk: Sık ve detaylı denetimler
Risk puanı; firmanın ilerleyen dönemlerdeki gümrük işlemlerinin hızını ve denetim sıklığını doğrudan etkiler.
Sonradan Kontrol Danışmanlığımız
Firmaların sonradan kontrollerle karşılaşmadan önce hazırlıklı olması veya devam eden denetim süreçlerini doğru yönetebilmesi için;
- Ön kontrol ve risk analizi,
- Evrak ve süreç uyum denetimi,
- Denetim sürecinde profesyonel destek,
- Tespitlere yönelik çözüm ve iyileştirme önerileri
sunmaktayız.
